logo Katalog interpretacji podatkowych

Szukaj interpretacji

Podaj nazwę tematu, który Cię interesuje, lub skorzystaj z zaawansowanej wyszukiwarki

Rodzaj dokumentu
decyzja w sprawie interpretacji prawa podatkowego
Sygnatura
BM/415-3/07/Z/ARY
Data
2007-03-27
Autor
Izba Skarbowa w Poznaniu
Temat
Podatek dochodowy od osób fizycznych --> Źródła przychodów --> Przychody ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych
Słowa kluczowe
pakiet socjalny
pracownik
wynagrodzenie pracownicze
Treść

Podatniczka wnioskiem z dnia 28.12.2006r. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Lesznie o interpretację co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w sprawie opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych należności pieniężnej w wysokości 19.905,60 zł, zasądzonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Lesznie Z przedstawionego w złożonym wniosku stanu faktycznego wynika, że w dniu 30.01.2006r. pracodawca tj. Przedsiębiorstwo S.A. w Lesznie wręczył Podatniczce rozwiązanie za wypowiedzeniem umowy o pracę zawartej na czas nieograniczony. Okres wypowiedzenia umowy o pracę upływał z dniem 30.04.2006r. W takiej sytuacji, zgodnie z § 9 pkt 2 Pakietu Gwarancji Socjalnych obowiązującego w spółce do końca 2006 r., pracodawca powinien wypłacić Jej odszkodowanie. Jednakże pracodawca odmówił wypłaty świadczenia wskazując, że Podatniczka nie jest chroniona postanowieniami w/w Pakietu Gwarancji Socjalnych, bowiem nabyła prawo do wcześniejszej emerytury. Należne świadczenie pieniężne zostało wypłacone Podatniczce dopiero w wyniku wyroku Sądu Rejonowego w Lesznie IV Wydział Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Sąd uznał, że Podatniczka jest objęta gwarancją zawartą w Pakiecie Gwarancji Socjalnych i zasądził od S.A. kwotę 19.905,60 zł, tj. równowartość odszkodowania wynikającego z Pakietu Gwarancji Socjalnych. Wypłacone świadczenie pracodawca potraktował jako wynagrodzenie opodatkowane podatkiem dochodowym. W ocenie Podatniczki, w/w przychód stanowiący odszkodowanie przyznane sądownie, jest zwolniony z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust.1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Organ podatkowy pierwszej instancji w postanowieniu z dnia 24.01.2007r. Nr PD-Ib-415-1/07 wyjaśnił, iż otrzymana przez Podatniczkę należność będąca równowartością odszkodowania za rozwiązanie umowy o pracę, jest ściśle związana ze stosunkiem pracy, należy ją rozpatrywać w kontekście szkody polegającej na utracie spodziewanych zarobków spowodowanej rozwiązaniem umowy o pracę. Zatem przepis art. 21 ust.1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym nie ma zastosowania. Dodatkowo organ podatkowy pierwszej instancji wyjaśnił, że w opisanym stanie faktycznym nie ma zastosowania art. 21 ust.1 pkt 3 w/w ustawy, bowiem dotyczy on odszkodowań, które bezpośrednio wynikają z przepisów rangi ustawowej lub z przepisów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw, z wyjątkiem wyłączonych wolą ustawodawcy. Zatem płatnik prawidłowo zakwalifikował otrzymane przez Podatniczkę świadczenie pieniężne do przychodów ze stosunku pracy, podlegajacych opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

W dniu 26.01.2007r. Podatniczka złożyła zażalenie, w którym podnosi, że wypłacone Jej odszkodowanie zostało zasądzone na mocy przepisów rangi ustawowej tj. na podstawie art. 471 Kodeksu cywilnego.

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu po rozpatrzeniu zażalenia stwierdza, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 9 ust. 1 stawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c (a więc wolnych od opodatkowania) oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Natomiast katalog poszczególnych źródeł przychodów zawarty został w art. 10 ust. 1 ww. ustawy. I tak w ust. 1 pkt 1 tego artykułu ustawodawca postanowił, iż źródłami przychodów są m.in. stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, pracę nakładczą, emeryturę lub rentę.

Stosownie do art. 12 ust. 1 cyt. ustawy za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za nie wykorzystany urlop i wszystkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Natomiast przepis art. 21 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy stanowi, że wolne od podatku dochodowego są odszkodowania jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w tym przepisie.

Z treści w/w przepisu wynika, że źródłem wypłaty odszkodowania wolnego od podatku dochodowego musi być ustawa. Przepis ten nie obejmuje swym działaniem odszkodowań wypłacanych na podstawie umowy cywilnoprawnej.

W przedmiotowej sprawie Podatniczka otrzymała zasądzone wyrokiem Sądu Rejonowego w Lesznie IV Wydział Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, świadczenie pieniężne w wys. 19.905,60 zł, należne na mocy Pakietu Gwarancji Socjalnych, obowiązującego w Jej zakładzie pracy – S.A. w Lesznie. Postanowienia Pakietu gwarantowały, iż w przypadku wypowiedzenia przez Spółkę pracownikowi stosunku pracy, Spółka będzie zobowiązana do wypłaty na podstawie art.471 kodeksu cywilnego odszkodowania równego iloczynowi miesięcy pozostałych do rozwiązania umowy o pracę do upływu okresu ochronnego i miesięcznego wynagrodzenia pracownika obliczonego jak ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.

Bez wątpienia na podstawie ww. Pakietu socjalnego doszło do nabycia podmiotowych praw pracowniczych w postaci gwarancji zatrudnienia przez okres dłuższy niż to wynika z przepisów Kodeksu pracy dotyczących okresu wypowiadania umów o pracę.

Nabycie przez pracownika prawa podmiotowego w postaci gwarancji zatrudnienia może nastąpić zarówno z udziałem pracownika, bądź bez jego udziału w rezultacie zawarcia umowy przez osoby trzecie na korzyść pracownika. O umowie zawartej na korzyść pracownika bez jego udziału możemy mówić m. in. wówczas, gdy zawarte między inwestorem a związkami zawodowymi porozumienie przewiduje gwarancje zatrudnienia pracowników, a w przypadku naruszenia tych gwarancji – obowiązek wypłaty określonego świadczenia pieniężnego.

W tym miejscu zauważyć należy, że związkom zawodowym na zasadach ustalonych odrębnymi przepisami przysługuje prawo prowadzenia rokowań zbiorowych oraz zawierania układów zbiorowych, a także innych porozumień przewidzianych przepisami prawa pracy (art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991r. p związkach zawodowych - Dz. U. Nr 55, poz. 234 z późn. zm.). Chociaż żaden przepis prawa pracy nie przewiduje wprost możliwości zawarcia porozumienia płacowego między inwestorem a zakładowymi organizacjami związkowymi, to jednak nie oznacza to zakazu zawierania takich porozumień. Porozumienie stanowi w tym wypadku nienazwaną umowę zbiorowego prawa pracy.

Powyższe jest zgodne z uchwałą Sądu Najwyższego z 23 maja 2001r. sygn. III ZP 25/2000, stwierdzającą, że zawierane porozumienia zbiorowe (pakiety socjalne) stanowią źródła prawa pracy, które jednak nie mają rangi ustawy.

Ustanowione w takim Pakiecie wysokie świadczenia pieniężne na wypadek rozwiązania stosunków pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy stanowią niejako ekwiwalent płacowy dla załogi za jej zgodę na prywatyzację oraz zapewniają załodze zatrudnienie lub – w wypadku wypowiedzenia umowy o pracę – chronią interesy majątkowe zwolnionych pracowników.

Tym samym uznać należy, że w zakresie przyznającym pracownikom dodatkowe świadczenia, omawiany Pakiet Gwarancji Socjalnych, po przejęciu zakładu pracy przez nowego pracodawcę za zgodą pracowników, kształtuje nową treść indywidualnych stosunków pracy, z których pracownicy mogą wywodzić ewentualne roszczenia.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że należność otrzymana przez pracownika na skutek rozwiązania z nim umowy o pracę stanowi wypłatę pieniężną mającą swe źródło w stosunku pracy, której podstawą prawną są postanowienia umowy Pakiet Gwarancji Socjalnych. Zatem nie jest odszkodowaniem przewidzianym w przepisach prawa administracyjnego, cywilnego i w przepisach innych ustaw. Tym samym przywołany wyżej przepis art.21 ust.1 pkt 3 nie ma zastosowania.

Dodatkowo stwierdzić należy, iż gdyby nawet przyjąć, że świadczenie wypłacone podatnikowi stanowi, jak przyjęły to strony zawartej ugody, odszkodowanie to można byłoby rozpatrywać je jedynie w kontekście szkody polegającej na nieuzyskanych korzyściach. Odszkodowanie takie i tak nie podlegałoby zwolnieniu z uwagi na zastrzeżenie zawarte przez ustawodawcę w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. b ustawy. W przepisie tym ustawodawca zawarł regulację, mocą której nie korzystają ze zwolnienia od opodatkowania odszkodowania dotyczące korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

W świetle przedstawionej sytuacji faktycznej i prawnej, szkodą jest utrata spodziewanych zarobków spowodowana wypowiedzeniem umowy o pracę przed upływem okresu gwarancyjnego określonego w Pakiecie gwarancji socjalnych.

Zatem wypłacone świadczenie, jako związane ze stosunkiem pracy, należy zakwalifikować do przychodów określonych w przepisie art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Interpretacji udzielono w oparciu o stan faktyczny przedstawiony we wniosku oraz zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w dniu jej sporządzenia.

Dodatkowo
Pytanie podatnika